Nghệ thuật tạo hình của khám thờ, ban thờ trong di tích tôn giáo tín ngưỡng - Một số nét tương đồng và khác biệt ở vùng Đông Nam Á

Khám thờ, ban thờ là một thể loại đồ thờ đặc biệt, một dạng biểu tượng văn hóa trong nghệ thuật tạo hình và có vị thế “trung tâm” trong một kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng. Khám thờ, ban thờ là những thuật ngữ có nhiều điểm chung về công năng, nhưng lại rất khác nhau về hình thức tạo hình và phản ánh những đặc điểm lịch sử của mỹ thuật tôn giáo, tín ngưỡng ở mỗi dân tộc. Kiến trúc của một ngôi đền, chùa thường được chú trọng đến hình thức biểu đạt của lớp vỏ bao chứa bên ngoài, tuy nhiên cốt lõi vẫn là các khám thờ, ban thờ như một trái tim của mỗi di tích. Khám thờ thường có điểm khác biệt hơn về mặt hình thức so với ban thờ; khám thờ thường mang tính chất như một mật thất, sự khép kín và hơn hết là tính “duy nhất một thần linh”mang tính khởi thủy, trong nhiều trường hợp về sau, khám thờ có đặt bài vị, tượng thờ của nhiều vị thần linh trong một mối quan hệ nhất định. Nghệ thuật tạo hình khám thờ, ban thờ, điện thờ thường phản ánh rõ rệt những sắc thái văn hóa rất riêng biệt của mỗi quốc gia ở vùng Đông Nam Á.